Nederlanders verhuizen steeds verder

Uit interne data van Avis blijkt dat verhuiswagens regelmatig niet worden teruggebracht op dezelfde locatie als waar ze zijn opgehaald. De retourlocaties laten zien dat verhuizingen zich verspreiden over het hele land, met sterke verbindingen tussen verschillende steden. Opvallend is dat deze verhuisstromen vaak wederzijds zijn: steden die als belangrijke bestemming gelden, komen ook regelmatig terug als vertrekpunt.

Dit duidt op een soort wisselwerking tussen stedelijke regio’s, waarbij mensen niet één vaste richting op verhuizen, maar zich verplaatsen binnen een netwerk van steden. Volgens Wietske Aaftink, Marketing Manager bij Avis, is er daarnaast sprake van een bredere ontwikkeling. "Wij zien in onze data een toename in het aantal kilometers dat verhuiswagens gemiddeld afleggen.”

Dit suggereert dat mensen vaker buiten hun directe woonomgeving een nieuwe woning vinden. De krapte op de woningmarkt en regionale verschillen in beschikbaar aanbod spelen hierin een belangrijke rol.

Wanneer mensen verder van hun sociale netwerk en vertrouwde omgeving terechtkomen, wordt het moeilijker om zich snel thuis te voelen. “Gemiddeld duurt het enkele weken tot maanden voordat mensen zich thuis voelen na een verhuizing. Naarmate de verandering groter is, duurt dat proces ook langer,” zegt woonpsycholoog Evelyne Cupido van Cuup. Volgens Cupido wordt vaak onderschat hoeveel invloed dagelijkse routines hebben op het gevoel van thuis zijn.

In de praktijk moeten routines opnieuw landen in een andere indeling en flow van het huis, waardoor gedrag tijdelijk minder vanzelfsprekend is en meer bewust gestuurd wordt. Pas wanneer routines weer logisch passen bij de manier waarop iemand wil leven, ontstaat er stabiliteit en het gevoel van thuis zijn.

Ook de mate waarin een woning aansluit op iemands leven speelt een belangrijke rol. “Hoe meer mensen zich moeten aanpassen aan de indeling van een woning en hun dagelijkse leven opnieuw moeten organiseren, hoe langer het duurt voordat een woning vertrouwd voelt.”

De gevolgen van gedwongen verder weg verhuizen verschillen per levensfase. Kinderen passen zich vaak sneller aan, al kan het achterlaten van een vertrouwde omgeving ook voor hen ingrijpend zijn. Studenten en young professionals vormen een tussengroep in deze levensfasen. In de verhuisdata van Avis is vooral tussen steden als Amsterdam, Groningen, Utrecht, Maastricht en Rotterdam veel verkeer in beide richtingen te zien. Dit wijst op sterke onderlinge verhuisrelaties tussen deze studenten- en kennissteden.

In deze fase vinden vaak meerdere grote veranderingen tegelijk plaats, zoals studie, eerste baan of het verlaten van het ouderlijk huis, waardoor verhuizen onderdeel is van een bredere levensverandering. Voor volwassenen speelt de opgebouwde context een grotere rol. “Hoe ouder mensen zijn, hoe sterker hun leven is verankerd in een vaste omgeving en sociaal netwerk,” zegt Cupido. “Juist dat maakt verhuizen over een grotere afstand ingrijpender, omdat je niet alleen een woning verlaat, maar ook een belangrijk deel van je dagelijks leven. Het verschil tussen ergens wonen en je ergens thuis voelen zit vaak in de mate waarin een woning het dagelijks leven ondersteunt.”

“Wat ‘thuis voelen’ betekent, verschilt per persoon,” zegt Stella van Schaik, psycholoog bij Psycholoog op Afstand. “Voor de één draait het om nabijheid van dierbaren, voor de ander om een vertrouwde omgeving.” Wanneer mensen daar noodgedwongen afstand van moeten nemen, duurt het langer voordat dat gevoel ontstaat.

Ook het proces zelf verloopt verschillend. “Sommigen beginnen positief en krijgen later een dip, terwijl anderen juist tijd nodig hebben om te wennen voordat het prettig wordt,” aldus Van Schaik. Hoe groter de afstand tot het bestaande leven, hoe sterker die schommelingen kunnen zijn.

Volgens Cupido wordt verhuizen daardoor vaak te veel gezien als een praktische verandering. “Mensen onderschatten hoeveel mentale energie het kost om dagelijkse routines opnieuw vorm te geven in een nieuwe omgeving.”